Diagnoza uszkodzeń dwumasowego koła zamachowego

, 2 listopada 2011, 11:26

Podczas wymiany sprzęgła, konieczna jest właściwa ocena stanu dwumasowego koła zamachowego. Zużyte, niesprawne DKZ, może być przyczyną uszkodzenia nowego sprzęgła. Firma LuK przygotowała kilka wskazówek dotyczących oceny sprawności tych elementów.

Zapytaj swojego klienta

Ustalenie właściwej przyczyny usterki mogą ułatwić szczegółowe pytania dotyczące objawów nieprawidłowej pracy sprzęgła.

  • Co działa nieprawidłowo, jakie są objawy?
  • Kiedy pojawiła się usterka?
  • Jak często się ona objawia: rzadko, często, zawsze?
  • Kiedy podczas jazdy objawia się usterka: podczas ruszania, przyspieszania, zmiany biegów, przy zimnym lub rozgrzanym silniku?
  • Czy pojawiają się trudności podczas uruchamiania silnika?
  • Jaki jest średni roczny i całkowity przebieg pojazdu?
  • Czy występują ponad normatywne obciążenia pojazdu: jazda z przyczepą, ciężki załadunek, taxi, pojazd flotowy,
  • nauka jazdy, tuning silnika?
  • Jaki jest rodzaj eksploatacji pojazdu: po mieście, bliski zasięg, daleki zasięg, jazda głownie po autostradach?
  • Czy były dokonywane naprawy sprzęgła lub skrzyni biegów: Jeśli tak, to przy jakim stanie licznika i co było przyczyną? Jaki był charakter uszkodzenia?

Ogólna kontrola pojazdu:

  • Sprawdź kody błędów (silnika i skrzyni biegów)
  • Sprawdź stan akumulatora
  • Sprawdź stan i funkcjonowanie rozrusznika
  • Skontroluj ewentualne zmiany tuningowe

 

Odpowiednie postępowanie z DKZ

Następujące wskazówki zawierają ważne informacje na temat poprawnego postępowania z DKZ.

  • Upadek DKZ nawet z niewielkiej wysokości dyskwalifikuje jego montaż, ponieważ: Mogły ulec zniszczeniu łożyska toczne bądź ślizgowe, pierścień czujnikowy. Może pojawić się bicie promieniowe lub osiowe.
  • Niedopuszczalne jest obrabianie powierzchni ciernej! Osłabienie powierzchni ciernej może obniżyć wartość max. dopuszczalnej prędkości obrotowej.
  • Nie wolno obciążać masy wtórnej (z łożyskiem ślizgowym) DKZ dużą siłą osiową – może to powodować uszkodzenie wewnętrznej membrany.
  • W żadnym wypadku nie można czyścić DKZ w maszynie myjącej, myjką wysokociśnieniową, myjką parową, sprężonym powietrzem lub sprayem ze środkiem czyszczącym.

Montaż ma znaczenie

Na co należy zwrócić uwagę podczas montażu DKZ? Stosować się do zaleceń producenta pojazdu!

  • Sprawdzić stan uszczelnień wałów, (zarówno od strony silnika jak i skrzyni biegow), w razie potrzeby wymienić.
  • Sprawdzić wieniec rozrusznika pod kątem uszkodzeń i właściwego zamocowania.
  • Zawsze stosować nowe śruby mocujące.
  • Sprawdzić czy odległość pomiędzy czujnikiem prędkości i kołeczkami / pierścieniem pulsacyjnym DKZ jest właściwa. W razie konieczności skorygować.
  • Sprawdzić, czy kołki ustalające dla sprzęgła są prawidłowo zamocowane. Kołki ustalające nie mogą być zbyt mocno wciśnięte, ani nie mogą wystawać poza DKZ. Kołki ustalające wciśnięte zbyt głęboko w DKZ będą ocierać o masę pierwotną powodując hałas.
  • Do czyszczenia powierzchni ciernej DKZ używać czyściwa nasączonego środkiem odtłuszczającym. Środek czyszczący nie może przedostać się do wnętrza DKZ!
  • Upewnić się czy śruby mają odpowiednią długość. Za długie śruby będą ocierać o masę pierwotną (hałas), mogą ją nawet zablokować. Za długie śruby uszkodzą łożysko lub wyrwą je z gniazda.

 


 

Specjalne przypadki

Zależnie od typu budowy możliwe są następujące objawy, nie mające wpływu na poprawność działania:

  • Niewielkie ślady smaru na tylnej ścianie DKZ (od strony silnika) prowadzące od otworów w kierunku krawędzi koła
  • Masa wtórna po obróceniu jej względem masy pierwotnej, nie wraca do położenia początkowego. W DKZ z tarczą kontroli ciernej słyszalny i wyczuwalny jest silny opór.
  • Zależnie od konstrukcji, luz osiowy masy pierwotnej względem wtórnej może dochodzić do 2 mm. W niektórych modelach z łożyskiem ślizgowym nawet do 6 mm.
  • Każde DKZ wykazuje luz krawędziowy dochodzący do 1,6 mm dla łożyska tocznego i do 2,9 mm przy łożysku ślizgowym. Masy pierwotna i wtórna nie mogą o siebie uderzać!

Ważna wskazówka!

Producenci samochodów standardowo montują DKZ w swoich pojazdach. Wynika to z zalet DKZ oraz chęci dalszej redukcji hałasu i emisji szkodliwych związków. DKZ jest zoptymalizowane do pojazdu i silnika.
Alternatywą są zestawy zawierające:

  • klasyczne, sztywne koło zamachowe,
  • docisk,
  • tarczę
  • i łożysko oporowe

Uwaga!
Takie zastępcze rozwiązania nie spełniają wymogów producentów pojazdów. Tarcza sprzęgła, z uwagi na ograniczony kąt skrętu, nie jest w stanie, w porównaniu z DKZ, w wymaganym stopniu zredukować generowane przez silnik drgania. Nasilają się hałasy, a w zależności od stopnia drgań, dochodzi do uszkodzeń w układzie napędowym.

Hałasy

Podczas diagnozy zamontowanego DKZ, należy się upewnić, czy hałas nie jest emitowany przez inne elementy, takie jak układ wydechowy, osłony termiczne, zawieszenie silnika, osprzęt silnika itp. Ponadto sprawdzić czy hałas nie jest generowany przez układ paska osprzętu, jak napinacze czy kompresor klimatyzacji. Aby zawęzić źródło hałasu, warto zastosować stetoskop.

Najlepiej porownać uszkodzony samochód z innym sprawnym modelem z podobnym lub identycznym wyposażeniem. Stuki podczas załączania sprzęgła, zmiany biegow i zmian obciążenia, mogą pochodzić z układu przeniesienia napędu spowodowane przez nadmierny luz między kołami zębatymi w przekładni, luzów w przegubach, na wale napędowym bądź w mechanizmie różnicowym. Nie jest to usterka DKZ. Masa wtórna może obracać się względem masy pierwotnej. W tym przypadku ew. odgłosy mogą być wywołane uderzeniami zderzaka w sprężyny łukowe lub masy wtórnej w tarczę cierną. Nie jest to usterka DKZ.

Pojawiające się dźwięki mogą mieć różne przyczyny, np. rezonans w układzie napędowym, niewłaściwe wyważenie DKZ wynikające z oderwania się ciężarka na tylnej ścianie koła, lub uszkodzone łożysko ślizgowe w piaście DKZ.
Fakt usterki w układzie wyważającym łatwo zweryfikować podczas stacjonarnego zwiększania obrotów silnika. Jeśli wibracje rosną wraz ze wzrostem obrotów – DKZ jest uszkodzone. Tu również najlepiej porównać uszkodzony samochód z innym sprawnym modelem z podobnym lub identycznym wyposażeniem.

 


 

Chip Tuning

Chip tuning jest szybkim, łatwym i relatywnie tanim sposobem poprawy mocy silnika. Za stosunkowo małą kwotę można bez trudu podnieść moc silnika o 30%. Zazwyczaj nie zwraca się uwagi na fakt, że silnik i elementy w układzie przeniesienia napędu, nie są przystosowane do ciągłego obciążenia większymi momentami obrotowymi.

Zazwyczaj system tłumienia drgań skrętnych dwumasowego koła zamachowego, tak samo jak pozostałe elementy układu przeniesienia napędu, jest zaprojektowany odpowiednio do danych silników. W wielu przypadkach jest osiągnięta bądź przekroczona bezpieczna rezerwa dwumasowego DKZ przez wyrost momentu obrotowego np. o 30 %. W konsekwencji sprężyny łukowe mogą być już kompletnie ściśnięte podczas normalnej jazdy, co pogarsza akustykę i może powodować szarpanie pojazdu. Jako, że taki stan pojawia się w połowie cyklu zapłonu, dochodzi do bardzo dużych obciążeń, które mogą doprowadzić do uszkodzenia nie tylko DKZ, ale również skrzynię biegów, półosie i mechanizm różnicowy Zakres uszkodzeń jest bardzo duży od szybszego zużywania się części do poważnej awarii, która skutkuje bardzo kosztownymi naprawami.

Wzrost mocy silnika, przesunie moment obrotowy w stronę rezerwy obciążenia DKZ. Podczas jazdy, DKZ jest permanentnie przeciążone przez większy moment obrotowy silnika. To prowadzi do pracy sprężyn łukowych na tzw. „pełnym docisku” wielokrotnie częściej, niż zostały do tego zaprojektowane. Skutek: Dwumasowe Koło Zamachowe może ulec zniszczeniu. Co prawda wiele warsztatów tuningowych daje gwarancję na wzrost mocy, ale co jeśli okres gwarancji się już skończy? Chociaż wzrost mocy powoduje powolne zużycie, jednak jest ono stałe w czasie. Zwykle elementy te zawodzą w dłuższej perspektywie czasu (po wygaśnięciu jakiejkolwiek gwarancji!), co oznacza, że koszty naprawy w całości będą musiały być pokryte przez właściciela pojazdu.

 


 

Ocena wizualna / zdjęcia uszkodzeń

Tarcza sprzęgła
Opis: Spalona tarcza sprzęgła
Przyczyna: Termiczne przeciążenie tarczy sprzęgła powstaje np. kiedy limit zużycia tarczy został przekroczony
Skutek: Obciążenie cieplne DKZ
Naprawa: Sprawdź, czy nastąpiły termiczne odbarwienia DKZ.

Obszar pomiędzy obiema masami
Opis: Resztki spalonej okładziny na zewnętrznych krawędziach DKZ
Przyczyna: Obciążenie cieplne tarczy sprzęgła
Skutek: Resztki okładziny mogą przedostać się do wewnątrz DKZ i doprowadzić do jego nieprawidłowej pracy
Naprawa: Wymień DKZ

Powierzchnia cierna
Opis: Ślady porysowania na powierzchni ciernej
Przyczyna: Zużyte sprzęgło. Rysy spowodowane nitami okładziny sprzęgła
Skutek: Ograniczona możliwość przeniesienia mocy, gdyż sprzęgło nie może przenieść wymaganego momentu. Uszkodzenie powierzchni ciernej DKZ
Naprawa: Wymień DKZ

Powierzchnia cierna
Opis: Miejscowe ciemne ślady przegrzania, również w dużych ilościach
Skutek: Bez skutku
Naprawa: Nie wymaga
 

 

Powierzchnia cierna
Opis: Pęknięcia na powierzchni ciernej
Przyczyna: Przeciążenie cieplne
Skutek: DKZ nie zapewnia funkcjonalności
Naprawa: Wymień DKZ

 


 

Łożysko kulkowe
Opis:
• Wyciek smaru
• Łożysko zatarte
• Brak uszczelki, uszkodzenia lub brązowe zabarwienia w wyniku przeciążenia cieplnego
Przyczyna: Przeciążenie cieplne lub uszkodzenie mechaniczne/przeciążenie
Skutek: Nieodpowiednie smarowanie łożyska – uszkodzenie DKZ
Naprawa: Wymień DKZ

Łożysko ślizgowe
Opis: Zniszczone lub uszkodzone
Przyczyna: Zużycie lub uszkodzenie mechaniczne
Skutek: DKZ działa wadliwie
Naprawa: Wymień DKZ

 

Łożysko ślizgowe
Opis: Zużyte – W odniesieniu do średnicy, maksymalny poprzeczny luz dla nowego łożyska wynosi 0.04 mm – maksymalne, dopuszczalne zwiększenie w trakcie eksploatacji – do 0.17 mm
Przyczyna: Zużycie
Skutek:
• ≤ 0,17 mm: brak
• > 0,17 mm: znaczne nachylenie wtórnej masy DKZ
Naprawa: Wymień DKZ, jeśli luz jest > 0,17 mm

Niewielkie obciążenie cieplne
Opis: Lekkie odbarwienie powierzchni ciernej bez nalotu na zewnętrznych krawędziach DKZ lub w obszarze nitów
Przyczyna: Obciążenie cieplne
Skutek: Bez skutku
Naprawa: Nie wymaga

 


 

Średnie obciążenie cieplne
Opis: Złotawo – żółte zabarwienie powierzchni ciernej spowodowane chwilową temperaturą pracy do 220°C bez odbarwień w obszarze nitów
Przyczyna: Odbarwienia powierzchni ciernej są normalnym zjawiskiem w czasie eksploatacji
Skutek: Bez skutku
Naprawa: Nie wymaga

Wysokie obciążenie cieplne
Opis: Przebarwienia w obszarze nitów oraz/lub na zewnętrznej powierzchni. Powierzchnia cierna nie musi być zabarwiona, gdy po okresie obciążenia termicznego DKZ pracowało dalej.
Przyczyna: Wysokie obciążenie termiczne (280 °C)
Skutek: W zależności od intensywności obciążenia termicznego DKZ może być uszkodzone
Naprawa: Tylko DKZ, które spełnia poniższe kryteria nie wymaga wymiany:
→ Stożkowość powierzchni ciernej ≤ 0,5 mm (ponad wartość początkową)
→ Sprawdź czy nie ma pęknięć. Pęknięcia na powierzchni tarcia są niewidoczne.

Bardzo wysokie obciążenie cieplne
Opis: Widoczne zabarwienie fioletowo-niebieskie na bocznej lub tylnej powierzchni DKZ i/lub uszkodzenia – np. pęknięcia.
Przyczyna: Bardzo wysokie obciążenie cieplne
Skutek: Zniszczone DKZ
Naprawa: Wymień DKZ

Pierścień kontroli tarcia
Opis: Stopiony pierścień kontroli tarcia
Przyczyna: Wysokie obciążenie cieplne wewnątrz DKZ
Skutek: Ograniczona funkcjonalność DKZ
Naprawa: Wymień DKZ

 


 

Pierwotna masa DKZ
Opis: Wzajemne ocieranie się mas DKZ
Przyczyna: Zużyty cierny pierścień łożyska ślizgowego
Skutek: Głośna praca
Naprawa: Wymień DKZ

 

Wieniec rozrusznika
Opis: Skrajne zużycie wieńca rozrusznika
Przyczyna: Uszkodzony rozrusznik
Skutek: Hałas w trakcie rozruchu
Naprawa: Wymień DKZ. Sprawdź działanie rozrusznika

 

Wieniec czujnika obrotów
Opis: Odkształcony ząb wieńca czujnika
Przyczyna: Uszkodzenie mechaniczne
Skutek: Silnik pracuje nierówno
Naprawa: Wymień DKZ

 

Nieznaczny wyciek smaru
Opis: Nieznaczne ślady smaru z otworów lub uszczelek po stronie silnika
Skutek: Bez skutku
Naprawa: Nie wymaga naprawy
 

 

Obfity wyciek smaru
Opis: Obfity wyciek smaru > 20 g (obudowa sprzęgła pokryta smarem)
Skutek: Niewłaściwe smarowanie sprężyn obwodowych
Naprawa: Wymień DKZ
 

 

Ciężarki wyważające
Opis: Obluzowanie lub brak ciężarka (odkryte miejsca spawania), głośne buczenie
Skutek: Brak wyważenia DKZ
Naprawa: Wymień DKZ
 

 

Dowiedz się więcej

Głośna praca układu napędowego w Oplach
Głośna praca układu napędowego w Oplach

W przypadku niektórych pojazdów Opel Astra H i Zafira B z silnikiem Diesla o pojemnościach 1.7 i 1.9l przy obrotach pomiędzy 1700/min – 1900/min pojawia się buczący dźwięk pochodzący z układu napędowego. Hałasy te mogą być spowodowane poprzez niewłaściwą częstotliwość rezonansową w układzie napędowym. Z tego powodu producent pojazdu na bieżąco wprowadził do produkcji  tłumik […]

Diagnostyka uszkodzeń układu podwójnego sprzęgła
Diagnostyka uszkodzeń układu podwójnego sprzęgła

W przypadku wykonywania napraw związanych z podwójnym sprzęgłem, aby zawęzić diagnostykę potencjalnego problemu należy odpowiednio wcześniej wyjaśnić z klientem kilka zasadniczych kwestii. Jeśli pojazd jest jeszcze zdolny do jazdy, to razem z klientem należy odbyć jazdę próbną. Klient powinien siedzieć za kierownicą i w czasie jazdy próbnej zaprezentować, w jakich sytuacjach można zaobserwować zgłaszane usterki. […]

Dwumasowe koła zamachowe SACHS – budowa i sposób działania
Dwumasowe koła zamachowe SACHS – budowa i sposób działania

Chociaż dwumasowe koła zamachowe są coraz powszechniejszym elementem silników montowanych we współczesnych samochodach, dla wielu mechaników, a w jeszcze większym stopniu dla samych kierowców, pozostają prawdziwą terra incognita. Poniższy tekst, opracowany przez inżynierów związanych z marką SACHS oraz firmą ZF Services, stanowi przypomnienie podstawowych zasad budowy i działania „dwumasówek”. W nowoczesnych silnikach wyższe momenty obrotowe, […]

Koła dwumasowe (zobacz film)
Koła dwumasowe (zobacz film)

Dynamiczny rozwój silników spalinowych szczególnie turbodoładowanych oraz rosnące wymagania dotyczące czystości spalin spowodowały, że silniki takie pracują bardzo dynamicznie. Taka praca powoduje zwiększone drgania wału korbowego. Stosowane dotychczas tłumiki drgań w tarczach sprzęgłowych przestały wystarczać do zabezpieczenia skrzyni biegów przed tymi drganiami. W związku z tym opracowano nowy system tłumienia drgań, koła dwumasowe. Połączone systemem […]

Uszkodzenia dwumasowego koła zamachowego
Uszkodzenia dwumasowego koła zamachowego

Od 1999 roku, gdy dwumasowe koło zamachowe stało się częścią standardowego wyposażenia pojazdów, firma ZF Sachs wyprodukowała ponad 12 milionów takich komponentów. Popyt na nie rośnie także na rynku części zamiennych. W artykule przedstawiamy najczęstsze przyczyny, oraz skutki awarii tego elementu. Dwumasowe koła zamachowe są już dostępne dla wielu różnych pojazdów, począwszy od małego Peugeota […]

Nowe sprzęgła Valeo dla samochodów powyżej 10 lat
Nowe sprzęgła Valeo dla samochodów powyżej 10 lat

W styczniu 2012 r. Valeo wprowadziło do oferty alternatywną gamę sprzęgieł Valeo Classic, dedykowaną do samochodów osobowych powyżej 10 lat. Oferta składa się z 12 referencji mających zastosowanie przede wszystkim w pojazdach grupy PSA oraz RENAULT. Jedna referencja dotyczy aut marki Fiat (Cinquecento, Panda, Punto, Seicento, Uno), zaś dwie samochodów marki VW/Seat (Cordoba, Ibiza, Golf […]

Nowy zestaw Unior do sprzęgieł SAC w Auto Partner S. A.
Nowy zestaw Unior do sprzęgieł SAC w Auto Partner S. A.

W lutym 2012 r. w ofercie Auto Partner S.A. znalazł się zestaw firmy Unior, przeznaczony do montażu i demontażu sprzęgieł samoregulujących (SAC). Narzędzie zabezpiecza sprzęgło przed uszkodzeniem w trakcie instalacji, chroni przed uszkodzeniem napinacz docisku i umożliwia prawidłowy montaż sprzęgła. Przyrząd umożliwia napięcie tarczy dociskowej, wycentrowanie tarczy sprzęgła względem łożyska i tarczy dociskowej oraz wycofanie […]

Komentarze

Brak komentarzy