Czym jest belka z drążkami skrętnymi?

, 4 sierpnia 2020, 15:35

Mówi się, że czarne jest zawsze czarne, a białe jest białe. Co prawda zdarzały się przypadki, że ktoś twierdził inaczej, lecz w tym przypadku można twierdzić podobnie – otóż, czy da się zrobić zawieszenie, które jest jednocześnie częściowo zależne oraz niezależne? Okazuję się, że tak! Przyjrzyjmy się pracy belki z drążkami skrętnymi.

Belka z drążkami skrętnymi

Jest to bardzo ciekawe rozwiązanie techniczne. Gdy jedno koło natrafi na nierówność, która nie jest zbyt duża, to praca zawieszenia zachodzi jedynie po jednej stronie. Można w sporym uproszczeniu przyjąć, że zawieszenie zachowuje się niezależnie. Gdy pokonywana nierówność jest większa, to koło po przeciwnej stronie również zaczyna reagować – jak w zawieszeniu zależnym. Dzieje się tak dlatego, że oś poprzeczna znajduje się przed kołami i dopuszcza pewien zakres pracy poprzez drążki skrętne. Dzięki temu zachowuje powyższą funkcjonalność, a drążki skrętne pełnią jednocześnie rolę stabilizatora, chociaż w niektórych wypadkach jest stosowany stabilizator jako dodatkowy element.

Belka z drążkami skrętnymi.

Stosowane w konstrukcji drążki skrętne zastępują sprężyny śrubowe bądź resory. Występuje również drążek stabilizujący, który – jak sama nazwa wskazuje – zastępuje stabilizator. Zastosowanie powyższych elementów sprawia, że mamy do czynienia z zawieszeniem półzależnym. Tak jak opisaliśmy wcześniej, ruch jednego koła w ograniczonym stopniu wpływa na pracę drugiego koła na tej samej osi.

Co ciekawe, w przeszłości stosowano drążki skrętne również dla przedniej osi. Nadal pełniły tę samą funkcję – czyli rolę sprężyny/resoru. W tym wypadku były umieszczane wzdłużnie, czyli zupełnie inaczej niż w przypadku tylnej osi. To rozwiązanie można było spotkać w Alfie Romeo Alfetta. Schemat zawieszenia tego pojazdu zamieszczamy poniżej. Taki układ był też stosowany w innych pojazdach. Między innymi kilka modeli Chryslera było wyposażone w taki system przedniego zawieszenia. Ciekawą zaletą tego rozwiązania jest fakt, że w tym wypadku zawieszenie zachowywało się w pełni niezależnie.

Schemat zawieszenia Alfa Romeo Alfetta. (Licencja CC, Autor: Fooldriver24, Źródło: Wikipedia)

Dlaczego stosujemy belkę z drążkami skrętnymi?

Peugeot CC z zawieszeniem tylnym opartym na belce z drążkami skrętnymi
Niepodważalną zaletą stosowania tego rodzaju zawieszenia są kompaktowe wymiary. Konstrukcja sprawia, że auto może mieć płaski bagażnik, co znacznie poprawia ergonomię. Pomimo niezbyt skomplikowanej budowy (a przynajmniej w porównaniu do układu wielowahaczowego), rozwiązanie zapewnia dobre właściwości jezdne oraz wysoki komfort.

Najczęściej belkę z drążkami skrętnymi spotkamy w pojazdach marki Peugeot oraz Renault. Co ciekawe, to rozwiązanie miało swoją premierę w autach produkcji niemieckiej. Audi 50, Volkswagen Golf, Scirocco oraz Polo to pierwsze pojazdy, w których zastosowano belkę z drążkami skrętnymi. Było to w latach 70. ubiegłego wieku.

Czy to rozwiązanie ma wady?

Niestety nie jest to najtrwalsze rozwiązanie, jeżeli chodzi o tylne zawieszenie. Pamiętajmy, że element ten pracuje pod sporym obciążeniem, a podczas pracy działają na niego spore siły w różnych płaszczyznach. Zawieszenie ma styczność ze skrajnie niekorzystnymi warunkami, jakimi są opady atmosferyczne, brud nawierzchni, czy gromadząca się wilgoć. Przez te czynniki dochodzi do uszkodzenia uszczelnień, co ma negatywny wpływ na znajdujące się wewnątrz łożyska igiełkowe. To jest najczęstsza przyczyna awarii belki z drążkami skrętnymi. Jeżeli awaria nie jest w miarę szybko dostrzeżona, uszkodzeniu ulega czop mocujący wahacz i taka belka musi zostać poddana regeneracji.

Kolejną przyczyną uszkodzenia są uderzenia boczne. Belka z drążkami skrętnymi bardzo źle znosi uderzenia w boczną część koła. Takie uderzenie często powoduje wykrzywienie tego elementu i jedyną receptą na naprawę pozostaje wymiana całej belki. W skrajnych sytuacjach zdarza się, że w przypadku mocnego uderzenia w koło pojazdu, uszkodzeniu ulega mocowanie belki w podwoziu pojazdu. W takim wypadku koszty naprawy mogą przewyższyć wartość pojazdu.

Odpowiednio wcześnie zdiagnozowane uszkodzenia mogą być naprawione relatywnie niskim kosztem. Kluczowe jest rozpoznanie usterki w jej fazie początkowej, co umożliwi znacznie prostszy proces naprawy. W przypadku gdy uszkodzeniu ulegnie łożysko lub elementy uszczelniające, to możliwa jest wymiana tylko tych elementów. W tej sytuacji z pomocą przychodzą zestawy naprawcze. Zestawy w zależności od typu belki mogą składać się one z 3, 4 lub większej ilości elementów.

Komentarze

Komentarz musi być dłuższy niż 5 znaków!

Proszę zaakceptuj regulamin!

Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy, które są wyłącznie prywatną opinią ich autorów. Jeśli uważasz, że któryś z kometarzy jest obraźliwy, zgłoś to pod adres redakcja@motofocus.pl.

Skyactivwalker, 16 sierpnia 2020, 10:27 2 -2

Szkoda że ktoś się nie przyłożył... Przecież podobną rolę pełni stabilizator w zawieszeniu np. wielowahaczowym. Tego typu zawieszenia są świetne jeśli chcemy zaoszczędzić miejsca i np. wygospodarować szeroką podłogę w komorze bagażnika rezygnując ze sprężyn zwojowych. Również początki są wcześniejsze nie podaje tekst, bo choćby popularny garbus wykorzystywał drążki skrętne a to konstrukcja przecież przedwojenna. Przednie zawieszenia z drążkami skrętnymi to również niezwykle popularne wbrew tekstowi rozwiązanie w samochodach terenowych i pick upach. A zainteresowani mogliby sobie wygooglać jak ciekawie było skonstruowane zawieszenie np w citroenie 2cv...
pozdrawiam

Odpowiedz

Stachu, 19 sierpnia 2020, 13:24 2 -2

Szkoda, że ktoś tu jest malkontentem. To coś w stylu: "zrobiłbym to lepiej, ale mi się nie chce"

Odpowiedz