Nagar w układzie dolotowym to częsty powód nierównej pracy nowoczesnych silników. Skąd biorą się osady w dolocie, gdzie odkładają się najczęściej oraz jakie konsekwencje mogą mieć dla pracy silnika? Na te pytania odpowiedzi przygotowali specjaliści marki Mahle.

Wtrysk bezpośredni a gromadzenie się sadzy

Nierówna praca silników z wtryskiem bezpośrednim często wynika z problemów w układzie dolotowym. Sadza z układu recyrkulacji spalin oraz mgiełka olejowa ze skrzyni korbowej, w połączeniu z wysoką temperaturą odprowadzanych gazów spalinowych, mogą prowadzić do powstawania nagarów w strefie wlotowej. Najczęściej występują one w zaworze EGR i przepustnicy. Wyczyszczenie tych elementów, na przykład metodą ultradźwiękową, zwykle pozwala szybko rozwiązać problem. Bardziej problematyczne są jednak nagary, które sięgają kolektora dolotowego lub nawet zaworów.

Zanieczyszczenie nagarem na klapach zawirowujących (swirl) lub klapach wirowych (tumble) jest kolejnym istotnym problemem. Klapy zawirowujące i klapy typu tumble zapewniają lepsze mieszanie mieszanki paliwowo-powietrznej poprzez wirowanie powietrza dolotowego, co pozwala zmniejszyć zużycie paliwa oraz emisję spalin w zakresie częściowego obciążenia. Klapy zawirowujące stosowane są głównie w silnikach wysokoprężnych, natomiast klapy typu tumble występują przede wszystkim w silnikach benzynowych z wtryskiem bezpośrednim. Umożliwiają one spalanie niejednorodnej mieszanki paliwa i powietrza.

Wirowanie powietrza oraz specjalna geometria tłoka sprawiają, że mieszanka paliwowo-powietrzna koncentruje się w okolicy świecy zapłonowej. Nagar osadzający się na klapach zawirowujących lub klapach tumble może zakłócać przepływ i wirowanie powietrza albo prowadzić do blokowania klap. W efekcie może to powodować nierówną pracę silnika lub słabą reakcję przepustnicy.

Szczególnie niebezpieczny jest nagar w obszarze zaworów. Jeśli cząsteczki osadu dostaną się do prowadnicy zaworu, może to przyspieszyć jej zużycie. Poważniejsze konsekwencje niosą jednak osady odkładające się na grzybku zaworu. Gdy zawór dolotowy nie ma wystarczającej powierzchni osadczej, ciepło nie jest prawidłowo odprowadzane, co może prowadzić do uszkodzenia zaworu, a nawet jego stopienia. Do ostrożnego usuwania nagaru w tym obszarze sprawdza się piaskowanie granulatem z łupin orzechów włoskich.

Ważne: w przypadku wykrycia nagaru na przepustnicy należy zawsze sprawdzić również kolektor dolotowy oraz zawory dolotowe. Przy znacznym nagromadzeniu osadu wymiana kolektora dolotowego bywa często bardziej ekonomiczna i niezawodna niż próba gruntownego czyszczenia. Po czyszczeniu istnieje bowiem ryzyko pozostawienia osadów w trudno dostępnych miejscach, co może prowadzić do późniejszych uszkodzeń.