Minister Finansów wydał długo oczekiwaną interpretację ogólną, która definitywnie rozstrzyga zasady opodatkowania akcyzą samochodów osobowych wyposażonych w miękką hybrydę (MHEV). Decyzja ta kończy trwający od kilku lat spór między importerami samochodów a organami skarbowymi, który generował dużą niepewność prawną w całym sektorze motoryzacyjnym. Zgodnie z nowym rozstrzygnięciem, pojazdy MHEV mogą korzystać z preferencyjnych, obniżonych o połowę stawek podatku akcyzowego, co do tej pory było zarezerwowane głównie dla tzw. pełnych hybryd. Skutkiem tej zmiany może być nie tylko uproszczenie procedur dla przedsiębiorców, ale również realny spadek cen popularnych modeli samochodów dla nabywców indywidualnych.

Koniec wieloletniego konfliktu między fiskusem a rynkiem motoryzacyjnym

Przez ostatnie lata polski rynek motoryzacyjny był areną sporu dotyczącego tego, jak należy interpretować ustawowe pojęcie hybrydowego napędu spalinowo-elektrycznego. Do 2022 roku organy podatkowe zazwyczaj akceptowały uznawanie miękkich hybryd za pojazdy hybrydowe uprawnione do ulgi. Sytuacja uległa jednak radykalnej zmianie po opublikowaniu opinii przez Komitet Systemu Zharmonizowanego, działający przy Światowej Organizacji Celnej. Komitet przyjął wówczas, że dla celów statystycznych pojazdy typu MHEV powinny być klasyfikowane jako samochody posiadające wyłącznie silnik spalinowy, ponieważ ich jednostka elektryczna pełni jedynie funkcję pomocniczą.

Na tej podstawie polska administracja skarbowa zaczęła masowo kwestionować prawo do niższej akcyzy dla aut MHEV, argumentując, że taki pojazd nie jest w stanie poruszać się wyłącznie przy użyciu energii elektrycznej. Stanowisko to spotkało się z silnym oporem podatników, którzy zaczęli dochodzić swoich racji przed sądami administracyjnymi. Jak wskazuje doradca podatkowy Maciej Grochulski, partner w kancelarii Paczuski Taudul, sądy te niemal jednolicie stawały po stronie podatników, wskazując, że ustawa o podatku akcyzowym nie stawia wymogu samodzielnej jazdy na silniku elektrycznym. Wydana właśnie interpretacja ogólna stanowi ostateczne potwierdzenie tej linii orzeczniczej przez resort finansów.

Nowa definicja napędu hybrydowego dla celów podatkowych

Kluczowym elementem rozstrzygnięcia Ministerstwa Finansów jest przyjęcie szerokiej definicji napędu hybrydowego. Resort uznał, że dla potrzeb ustalenia stawki akcyzy kluczowe jest faktyczne współdziałanie silnika spalinowego i elektrycznego, niezależnie od mocy tego drugiego czy jego wpływu na sposób ruszania pojazdu z miejsca. Oznacza to, że silnik elektryczny w układzie MHEV, którego zadaniem jest przede wszystkim odciążanie jednostki spalinowej i wspomaganie jej pracy, jest wystarczający do uznania auta za hybrydowe w rozumieniu przepisów akcyzowych.

Interpretacja ogólna w sposób jednoznaczny potwierdza, że preferencyjne stawki akcyzy przewidziane dla samochodów osobowych z napędem hybrydowym mogą być stosowane również do pojazdów typu „miękka hybryda”. To dobre rozstrzygnięcie, od dawna oczekiwane przez rynek, ponieważ od momentu zmiany w 2022 r.  przez Komitet Systemu Zharmonizowanego (HSC) – działający w ramach Światowej Organizacji Celnej – opinii co do sposobu klasyfikacji pojazdów hybrydowych w ramach nomenklatury scalonej, w polskiej praktyce podatkowej pojawiły się istotne rozbieżności między stanowiskiem organów podatkowych a stanowiskiem podatników, po stronie których właściwie jednolicie stanęły też sądy administracyjne – podkreśla doradca podatkowy Maciej Grochulski. 

Problem wynikał z interpretacji pojęcia „hybrydowy napęd spalinowo-elektryczny” użytego w ustawie o podatku akcyzowym. Warto przypomnieć, że do 2022 r. również organy podatkowe nie miały z reguły oporów, aby za taki napęd uznawać hybrydy typu MHEV. Pojawiły się one wraz ze wspomnianą zmianą opinii klasyfikacyjnej przez HSC, który przyjął wówczas, iż pojazdy określane jako „miękkie hybrydy”, dotychczas klasyfikowane jako pojazdy hybrydowe, powinny być jednak klasyfikowane jako pojazdy posiadające jedynie silnik spalinowy (w przypadku analizowanym przez Komitet do kodu CN 8703 22, obejmującym pojazdy jedynie z silnikiem tłokowym wewnętrznego spalania z zapłonem iskrowym o pojemności skokowej przekraczającej 1 000 cm3, ale nieprzekraczającej 1 500 cm3 – dodaje ekspert.

Realne korzyści finansowe dla nabywców i szansa na zwrot podatku

Praktyczne skutki wydanej interpretacji są wymierne i bezpośrednio wpływają na wysokość opłat ponoszonych przy sprowadzaniu auta do kraju. W przypadku samochodów z silnikiem spalinowym o pojemności skokowej do 2000 centymetrów sześciennych stawka akcyzy zostaje obniżona z 3,1% do 1,55%. Jeszcze większe oszczędności pojawiają się przy autach z większymi jednostkami napędowymi, przekraczającymi 2000 centymetrów sześciennych, ale nie większymi niż 3500. Tam stawka spada z 18,6% do poziomu 9,3%. Tak znacząca redukcja obciążeń podatkowych daje importerom przestrzeń do obniżenia cen końcowych pojazdów, co czyni miękkie hybrydy znacznie bardziej atrakcyjną alternatywą dla tradycyjnych silników benzynowych i diesla.

Ekspert Maciej Grochulski zaznacza również, że nowa sytuacja prawna otwiera drogę do odzyskania pieniędzy za okresy przeszłe.

Po pierwsze podmioty, które dotychczas z tzw. ostrożności stosowały standardową, a więc wyższą stawkę akcyzy do pojazdów typu MHEV, mogą teraz już w pełni bezpiecznie zmienić swoją praktykę i zacząć stosować do takich pojazdów stawki obniżone. Po drugie, mogą rozważyć weryfikację (korektę) swoich przeszłych rozliczeń. Wprawdzie art. 14l Ordynacji podatkowej stanowi, że jeżeli skutki podatkowe związane ze zdarzeniem, któremu odpowiada stan faktyczny będący przedmiotem interpretacji, miały miejsce przed opublikowaniem interpretacji ogólnej, zastosowanie się do tej interpretacji nie zwalnia z obowiązku zapłaty podatku, jednak przepis ten (ani żaden inny) nie wyklucza możliwości ubiegania się o stwierdzenie nadpłaty podatku na ogólnych zasadach, za okresy sprzed wydania interpretacji ogólnej. Dlatego w tych przypadkach możliwe powinno być co do zasady, z uwagi na brak upływu okresu przedawnienia, złożenie korekty deklaracji i wystąpienie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty akcyzy. Jednocześnie pamiętając, że podatek akcyzowy powiększa podstawę opodatkowania VAT, obniżenie akcyzy należnej do samochodu typu MHEV uzasadniać będzie też odpowiednią korektę VAT i wystąpienie o nadpłatę lub zwrot także w tym podatku. W rezultacie korzyść podatkowa może tu więc być podwójna – tłumaczy Grochulski.

Perspektywy dla rynku motoryzacyjnego w Polsce

Wydanie interpretacji ogólnej przez Ministra Finansów jest postrzegane jako sygnał stabilizacji przepisów podatkowych, co jest kluczowe dla długofalowego planowania inwestycji przez koncerny motoryzacyjne i sieci dealerskie. Wyeliminowanie niepewności co do kosztów akcyzy pozwoli importerom na bezpieczne kształtowanie ofert handlowych bez obawy o nagłe roszczenia ze strony fiskusa. Jednocześnie jasne reguły gry mogą przyspieszyć proces modernizacji floty samochodów poruszających się po polskich drogach, zachęcając kupujących do wyboru nowoczesnych pojazdów z systemami wspomagania elektrycznego.

Rozwiązanie to wpisuje się również w szerszy trend proekologiczny, promując technologie, które mimo pomocniczego charakteru silnika elektrycznego, realnie przyczyniają się do redukcji zużycia paliwa i emisji spalin. Decyzja resortu kończy okres, w którym polskie przepisy były interpretowane w sposób bardziej restrykcyjny niż wynikało to z literalnego brzmienia ustawy, przywracając tym samym zaufanie obywateli i przedsiębiorców do organów państwowych oraz spójność między polską praktyką podatkową a orzecznictwem sądów.