Sprzęgło to kluczowy podzespół układu przeniesienia napędu, stosowany w samochodach z silnikami benzynowymi i diesla. Awaria sprzęgła może całkowicie unieruchomić samochód na drodze. Dlatego warto znać objawy awarii sprzęgła w samochodzie, aby móc na nie odpowiednio szybko reagować. Objawy awarii sprzęgła można łatwo rozpoznać – zrobi to nawet mało doświadczony kierowca.

Sprzęgło to część układu napędowego, pomiędzy kołem zamachowym silnika a skrzynią biegów. W zależności od konstrukcji auta, sprzęgło współpracuje z jednomasowym lub dwumasowym kołem zamachowym.

Sprzęgło zbudowane jest z:

• Tarczy sprzęgła – ciężkiego metalowego dysku pokrytego materiałem ciernym;
• Docisku sprzęgła – płyty z membraną sprężynową, najbardziej charakterystycznego elementu sprzęgła, zapewniającego docisk tarczy do koła zamachowego;
• Łożyska wyciskowego, które umożliwia rozłączanie sprzęgła po naciśnięciu pedału sprzęgła;
• Sprężyn i tłumików drgań, których zadaniem jest neutralizacja drgań silnika.

Jak działa sprzęgło? Po naciśnięciu pedału sprzęgła następuje rozłączenie silnika i skrzyni biegów. Umożliwia to zmianę biegu, pracę silnika na biegu jałowym i wyłączenie silnika. Kiedy sprzęgło jest załączone, przekazuje moc z silnika na skrzynię biegów.

W starszych samochodach stosowano prosty układ sterowania sprzęgłem, z linką sprzęgła. We współczesnych stosowany jest układ hydrauliczny, z mechanizmem sterującym pracą sprzęgła.

Awaria sprzęgła czy zużycie sprzęgła?

Sprzęgło to część eksploatacyjna. Zgodnie z założeniami konstruktorów samochodów, sprzęgło ma prawo się zużyć. Wtedy musi zostać wymienione na nowe. Żywotność sprzęgła jest trudna do określenia. Jest ona zależna od jakości zastosowanej części i sposobu eksploatacji auta. Niektóre sprzęgła wytrzymują 250 tys. km, inne 50 tys. km przebiegu, średnia żywotność to 70 – 120 tys. km.

Nagła awaria sprzęgła też jest możliwa. Kierowca może zepsuć całkiem dobre i nowe sprzęgło w ciągu kilkunastu minut. Najczęściej dochodzi do spalenia tarczy sprzęgła. Może się to przydarzyć podczas nieumiejętnego ruszania na oblodzonej powierzchni albo na drodze pokrytej błotem. Awaria sprzęgła może być też spowodowana agresywną jazdą.

Objawy awarii sprzęgła narastają, ale mogą też pojawić się znienacka. Przy standardowym zużyciu, objawy awarii sprzęgła stopniowo narastają. Mogą też pojawić się znienacka, jak już to opisaliśmy w poprzednim akapicie.

Objawy awarii sprzęgła w samochodzie – jak rozpoznać, że sprzęgło jest zużyte?

Objawy awarii sprzęgła są czytelne. Nie trzeba być specjalistą, aby je zauważyć.

• Przy nagłej awarii sprzęgła, spowodowanej przegrzaniem tarczy sprzęgła podczas wyjeżdżania z miejsca pokrytego śliską nawierzchnią, czuć specyficzną, niemiłą woń. To woń przegrzanej okładziny ciernej sprzęgła. Jest ona zbliżona do woni rozgrzanego asfaltu wylewanego na drogę. Nie sposób tego nie wyczuć, po przegrzaniu tarczy sprzęgła woń bez problemu dostanie się do wnętrza kabiny auta.
• Ślizganie się sprzęgła, które widać po tym, że obroty silnika rosną, ale równocześnie nie rośnie prędkość auta. Auto słabo przyspiesza.
• Samochód ma trudności z podjechaniem pod górę. Na początku problemy dotyczą sporych wzniesień, gdzie samochód pomimo naciskania gazu, jedzie jak czołg. Wraz z rozwijaniem się awarii problemem będzie pokonanie bardzo małego wzniesienia.
• Problemy ze zmianą biegów albo całkowite zablokowanie możliwości zmiany biegu.
• Hałasy podczas naciskania i puszczania pedału sprzęgła, takie jak skrzypienie i piski, które świadczą o uszkodzeniu łożyska wyciskowego.

Nie wymieniaj pojedynczych elementów sprzęgła. Nie kupuj sprzęgła z demontażu

W sprzedaży jeszcze można znaleźć elementy sprzęgła, takie jak tarcza sprzęgła czy łożysko wyciskowe. Są one nieznacznie tańsze od całego, kompletnego sprzęgła. Jednak wymiana tarczy sprzęgła kosztuje tyle samo co wymiana całego kompletu sprzęgła. Lepiej kupić kompletne sprzęgło.

Nie warto kupować używanych sprzęgieł z demontażu, jakie można znaleźć na portalach aukcyjnych. Lepiej kupić tańsze sprzęgło – zamiennik.

Wymiana sprzęgła tylko w warsztacie samochodowym

Wymiana sprzęgła to czynność skomplikowana. Aby wymienić sprzęgło, mechanik musi zdemontować skrzynię biegów i rozłączyć ją z silnikiem. W trakcie wymiany warto sprawdzić i wymienić uszczelnienia na połączeniu silnika i skrzyni biegów. Standardowo podczas wymiany sprzęgła wymienia się też olej przekładniowy w skrzyni biegów.

Objawy awarii sprzęgła w trasie

Agresywna jazda i przegrzanie tarczy sprzęgła mogą spowodować zablokowanie możliwości zmiany biegów. Nie warto ulegać panice. Trzeba się zatrzymać w bezpiecznym miejscu, na przykład na stacji benzynowej. Następnie trzeba dać tarczy sprzęgła odpocząć, minimum 30 minut.

Po upływie tego czasu można sprawdzić, czy można ruszyć z pierwszego biegu i czy można zmieniać biegi. Jeśli tak, można kontynuować jazdę do domu. Trzeba jedynie unikać dróg przez centra miast, gdzie trzeba często hamować i zmieniać biegi. Sprzęgło będzie trzeba wymienić.

Jeśli po upływie 30 minut i ostygnięciu tarczy sprzęgła dalej nie można zmienić biegów – trzeba wezwać lawetę.