Nawet do 40 tys. km w trasie lub zaledwie kilka tysięcy przy jeździe miejskiej – rozbieżności w częstotliwości wymiany oleju silnikowego wynikają ze złożonych wymagań nowoczesnych jednostek napędowych. Adam Klimek, ekspert TotalEnergies tłumaczy, jak warunki eksploatacji, proces utleniania oraz konstrukcje typu Long Life wpływają na starzenie się środka smarnego i dlaczego roczny interwał pozostaje nienaruszalną granicą.

Olej pełni wiele istotnych funkcji: zabezpiecza silnik przed uszkodzeniami mechanicznymi, zapewnia ochronę termiczną i antykorozyjną oraz – dzięki odpowiednio dobranym dodatkom – wydłuża jego żywotność. Jednocześnie pochłania zanieczyszczenia powstające podczas spalania paliwa.

Zdolność absorpcji nie jest jednak nieograniczona – z czasem środek smarny traci swoje właściwości. Jeśli nie zostanie wymieniony w odpowiednim momencie, osady zaczną odkładać się wewnątrz silnika, przyspieszając jego zużycie. Dlatego podstawową zasadą prawidłowej eksploatacji samochodu jest regularny serwis olejowy.

Co sprawia, że interwały wymiany są różne?

Każdy producent silnika określa, jaki olej powinien być stosowany w danej jednostce napędowej. W tym celu opracowywane są odpowiednie normy i homologacje, które definiują parametry techniczne środka smarnego jako odpowiedź na potrzeby silnika, w tym m.in. niskopopiołowość czy odporność na zjawisko LSPI.

Na trwałość oleju wpływają również warunki jego pracy. Zimne rozruchy w niskich temperaturach, częsta jazda miejska na krótkich dystansach czy intensywna eksploatacja stanowią dla niego znacznie większe obciążenie niż spokojna podróż w trasie. Dlatego nawet w obrębie tego samego modelu samochodu i tej samej wersji silnikowej zalecany interwał wymiany może się różnić.

Znaczenie ma także rodzaj napędu – inne zalecenia mogą obowiązywać dla silników benzynowych, wysokoprężnych czy układów hybrydowych. Rozwój technologii oraz coraz bardziej zaawansowane formulacje olejów sprawiły, że w niektórych konstrukcjach możliwe jest wydłużenie okresów między wymianami nawet do 40 tys. km.

Warunki pracy a częstotliwość wymiany oleju

Na częstotliwość wymiany wpływa nie tylko konstrukcja silnika, ale również sposób użytkowania samochodu. Jazda na krótkich odcinkach czy w ruchu miejskim należy do najbardziej wymagających form eksploatacji. Częsta zmiana dynamiki jazdy (m.in. ruszanie spod świateł, poruszanie się w korku) czy też poruszanie się na niewielkich odcinkach (gdy olej nie ma czasu uzyskać optymalnej temperatury pracy) stanowią dla silnika tak duże obciążenie, jak bardzo dynamiczna jazda na autostradzie.

Jak ocenić, czy samochód pracuje w trudnych warunkach? Pomocnym wskaźnikiem może być zużycie paliwa. Jeżeli jest ono wyraźnie wyższe od wartości podawanych przez producenta, zazwyczaj oznacza to, że jednostka napędowa jest eksploatowana bardziej intensywnie. W takiej sytuacji warto rozważyć częstszą wymianę oleju.

Czy oleje Long Life można stosować w każdym silniku?
Nie – możliwość stosowania olejów typu Long Life oraz wydłużonych interwałów wymiany zależy przede wszystkim od konstrukcji silnika i zaleceń jego producenta. To właśnie one powinny być zawsze podstawą przy planowaniu obsługi serwisowej.

Czas czy przebieg?

O terminie wymiany decyduje nie tylko liczba przejechanych kilometrów, ale również czas eksploatacji oleju. Nawet jeśli samochód pokonuje rocznie zaledwie 2-3 tys. km, środek smarny ulega naturalnemu starzeniu. Ma kontakt z tlenem, który powoduje proces utleniania, a do wnętrza silnika przedostaje się także wilgoć. Wszystkie te czynniki stopniowo pogarszają jego właściwości. Dlatego nawet przy niewielkich przebiegach przyjmuje się, że olej silnikowy należy wymieniać co najmniej raz w roku.

Podsumowując: na częstotliwość wymiany wpływa wiele czynników – od rodzaju silnika i zaleceń producenta, przez warunki eksploatacji aż po styl jazdy kierowcy. Regularny serwis oraz wymiana oleju zgodnie z zaleceniami pozwalają zachować odpowiednią ochronę jednostki napędowej i sprzyjają jej długiej, bezawaryjnej eksploatacji.

Seria materiałów edukacyjnych, w których Adam Klimek obala popularne mity dotyczące olejów silnikowych, dostępna jest również w formie wideo na kanale YouTube TotalEnergies: