Stanowisko do napraw mechanicznych samochodów elektrycznych i samochodów hybrydowych PHEV musi być wyposażone w odpowiedni sprzęt. Mechanik musi mieć uprawnienia SEP, trzeba też pamiętać o specjalnych akcesoriach, dostosowanych do pracy z wysokim napięciem. Jak wyposażyć stanowisko do napraw mechanicznych, aby móc na nim naprawiać samochody zelektryfikowane?

Samochody elektryczne BEV i samochody hybrydowe PHEV (hybrydy z możliwością jazdy w trybie całkowicie elektrycznym) wykorzystują bardzo wysokie napięcie prądu elektrycznego, standardowo od 400 do 600 V (w przypadku innych rodzajów hybryd napięcie prądu w instalacji elektrycznej nie przekracza 48 V), które jest niezbędne do zasilania silnika elektrycznego. Tak wysokie napięcie jest niebezpieczne dla zdrowia i życia. Dlatego, zgodnie z prawem, samochody elektryczne BEV i samochody hybrydowe PHEV muszą być naprawiane na specjalnych stanowiskach.

Większa liczba aut hybrydowych i elektrycznych na ulicach polskich miast, wymuszona przez prawo unijne, może sprawić, że właściciel warsztatu zechce rozszerzyć ofertę także o naprawy aut elektrycznych i hybrydowych. Jak to zrobić? Jaki sprzęt jest potrzebny, aby móc wykonywać naprawy mechaniczne (np. naprawy zawieszenia, układu hamulcowego i kierowniczego) w samochodach elektrycznych i hybrydowych PHEV? Zapytajmy eksperta.

Przygotowanie warsztatu od napraw mechanicznych aut elektrycznych i hybryd PHEV – rozmowa z ekspertem

Michał Lisiak: Czy każdy mechanik może zająć się obsługą samochodów elektrycznych i hybrydowych PHEV?

Michał Kosiński, specjalista z Technical Department Marelli Aftermarket Poland Sp. z o.o.: Nie każdy. W przypadku obsługi pojazdów hybrydowych oraz elektrycznych należy pamiętać o obowiązkowych uprawnieniach, które powinien posiadać mechanik. W tym przypadku będą to tzw. uprawnienia SEP do 1 kV.

Na koniec naszego artykułu wyjaśnimy, jak zdobyć takie uprawnienia. Wróćmy do naszych zelektryfikowanych aut. Jak powinno być wyposażone stanowisko do napraw mechanicznych aut BEV i PHEV?

Jeśli chodzi o wyposażenie stanowiska to do podstawowych elementów należy zaliczyć odzież ochronną, taką jak kask, obuwie i specjalne rękawice. I tutaj bardzo ważna rzecz – należy pamiętać o okresowym badaniu takiego sprzętu. W przypadku rękawic jest to 6 miesięcy.

To ważna informacja, dlatego też opiszemy procedurę i koszt badania sprzętu na przykładzie rękawic warsztatowych, w dalszej części. Powróćmy do przygotowania stanowiska do obsługi aut elektrycznych i hybrydowych.

Mechanik potrzebuje izolowanych narzędzi wraz z testerem napięcia. Należy też pamiętać o odpowiednim oznaczeniu stanowiska pracy. W trakcie pracy z autem elektrycznym niezbędne jest odgrodzenie obszaru roboczego, wraz z umieszczeniem ostrzeżenia o występowaniu wysokiego napięcia.

Kolejnym elementem wyposażenie będzie podnośnik, który w przypadku możliwości podnoszenia pojazdu za koła zdecydowanie może ułatwić prace z akumulatorem wysokiego napięcia (demontaż) – w przypadku niektórych modeli może się to okazać naprawdę istotne. Dodatkowo rynek oferuje dedykowane podnośniki, służące do opuszczania akumulatora – np. Magneti Marelli E-Lift 1.2.

Na rynku są też dostępne podnośniki do akumulatorów aut elektrycznych takich firm jak ELWICO EL1000 Mastwell Uni-Lift B1500, czy AC Hydraulic DK20HLQ. Co jeszcze będzie niezbędne do obsługi pojazdów elektrycznych?

Konieczne będzie również posiadanie ładowarki do samochodów elektrycznych, która umożliwi naładowanie pojazdu oraz weryfikację sprawności układu po wykonanych naprawach.

Dodatkowo, jeśli warsztat będzie chciał zająć się również czynnościami związanymi z obsługą akumulatorów, to przydatne będzie urządzenie do ich diagnostyki. Testery takie umożliwiają pomiar pojemności oraz balansowanie ogniw. W naszej ofercie można znaleźć urządzenie EVCheck 1000 Magneti Marelli. Jak widać, wyposażenie takiego warsztatu można dosyć mocno rozbudowywać.

EV Check 1000 Magneti Marelli, Bosch BAT 645, Midtronics HYB-1000 i Autel MaxiSys MS909 EV to faktycznie jedne z najpopularniejszych na rynku testerów akumulatorów wysokonapięciowych, montowanych w samochodach elektrycznych i hybrydowych. Wiele warsztatów samochodowych zainwestowało wcześniej sporo pieniędzy w nowoczesne wyposażenie. Na przykład w podnośniki, które nie należą do tanich. Czy warsztat może doposażyć standardowe stanowisko pracy w akcesoria, które pozwolą obsługiwać auta elektryczne, a równocześnie wykorzystywać dotychczasowe wyposażenie?

Tak jak wyżej wspomniałem, można spotkać na rynku adaptery do klasycznych podnośników, które umożliwią podnoszenie pojazdu za koła. Nie jest to może zawsze rzecz konieczna, natomiast w niektórych modelach w celu demontażu akumulatora układu wysokiego napięcia może to być niezwykle pomocne. Zwrócę tutaj jeszcze tylko uwagę na przyłącze elektryczne warsztatu. W przypadku montażu ładowarki może się okazać, że konieczne będą jego modyfikacje.

Jaki jest orientacyjny koszt wyposażenia stanowiska do obsługi aut elektrycznych i hybrydowych dla warsztatu?

Ciężko tutaj podać konkretną kwotę, wszystko zależy od tego jak mocno warsztat chce iść w stronę obsługi pojazdów hybrydowych i elektrycznych. Jeśli weźmiemy pod uwagę istniejący już warsztat, to najbardziej podstawowy zestaw, obejmujący uprawnienia, odzież, i narzędzia izolowane może kosztować kilka tysięcy złotych.

Jeśli warsztat ma zająć się bardziej zaawansowanymi naprawami aut elektrycznych, rozszerzając wyposażenie na przykład o dodatkowy podnośnik do akumulatorów oraz urządzenie do ich diagnostyki, to kwota wzrasta do kilkudziesięciu tysięcy złotych. Oferta narzędzi do obsługi pojazdów hybrydowych i elektrycznych jest olbrzymia, zatem możliwość wyposażenia pozostaje w zasadzie nieograniczona. Marelli Aftermarket Poland posiada bogatą ofertę takiego wyposażenia. Zachęcam do zapoznania się z naszymi urządzeniami.

Dziękujemy za rozmowę.

Jak zdobyć uprawnienia SEP, niezbędne do pracy przy samochodach elektrycznych i hybrydowych PHEV?

Aby zdobyć uprawnienia SEP do 1kV, należy mieć ukończone 18 lat i mieć minimum podstawowe wykształcenie. Mechanik powinien wybrać kategorię G1 i podkategorię E (obsługa, konserwacja, remonty i pomiary). W przypadku kierowników warsztatów dobrym rozwiązaniem  może być podkategoria D (nadzór).

Uprawnienia SEP można zdobyć po odbyciu kursu w akredytowanym ośrodku szkoleniowym (państwowym lub prywatnym). Kurs trwa od 4 do 8 godzin i zazwyczaj jest to kurs jednodniowy. Niektóre firmy organizują kursy online. Standardowo kurs obejmuje takie zagadnienia jak przepisy BHP, ochrona przeciwpożarowa, pierwsza pomoc, budowa instalacji i obsługa urządzeń. Kurs kosztuje od 500 do 1000 złotych.

Samo ukończenie kursu nie pozwala na obsługę pojazdów. Należy jeszcze zdać egzamin państwowy, który kosztuje ok. 500 złotych. Po zdaniu egzaminu, uczestnik kursu otrzymuje świadectwo SEP. Jest ono ważne przez 5 lat. Po tym czasie należy je odnowić.

Badanie narzędzi elektroizolacyjnych na przykładzie rękawic

W pracy przy autach elektrycznych i hybrydowych niezbędne są specjalne rękawice elektroizolacyjne SEP do 1 kV. Standardowo są produkowane z lateksu. Muszą spełniać normę PN-EN 60903:2006.

Warto wybierać rękawice z dodatkową zewnętrzną warstwą ochronną, która zapobiega uszkodzeniom mechanicznym. Na przykład pęknięciom, spowodowanym przez ostre krawędzie. Dla komfortu stosowane są też wewnętrzne wkładki bawełniane.

Jak przebiega badanie rękawic elektroizolacyjnych? Jest ono przeprowadzane co 6 miesięcy. W trakcie badania przeprowadzana jest próba napięciowa na stanowisku probierczo-pomiarowym, w trakcie której sprawdzana jest izolacyjność. Ponadto kontroluje się uszkodzenia zewnętrzne (dziury, pęknięcia) jak również przeprowadza się test szczelności (rękawica może być napompowana powietrzem). Rękawice, które przeszły próbę, otrzymują odpowiednie świadectwo. Koszt badania wynosi ok. 30 zł.