Coraz więcej samochodów ma na wyposażeniu systemy ADAS. Im nowsze auto, tym więcej podsystemów i czujników, wchodzących w ich skład. Czujniki ADAS rozmieszczone są w wielu miejscach samochodu, w tym za atrapą chłodnicy, co sprawia, że mogą zostać łatwo uszkodzone w trakcie niewielkiej kolizji. Dlatego postanowiliśmy zapytać eksperta, czy po drobnej stłuczce (kolizji) konieczna jest kalibracja systemów ADAS.

Jakie elementy wchodzą w skład systemów ADAS i gdzie są rozmieszczone?

ADAS (Advanced Driver Assistance Systems) to szereg układów, które mają za zadanie zwiększenie bezpieczeństwa jazdy, ostrzeganie kierowcy przed niebezpieczeństwem, poprawę świadomości sytuacyjnej kierowcy na drodze, a coraz częściej także samodzielne działanie. Na przykład automatyczne hamowanie w razie wykrycia zagrożenia.

Aby systemy ADAS mogły działać w odpowiedni sposób, muszą być odpowiednio skalibrowane. Błąd w kalibracji może mieć bardzo niebezpieczne skutki. Jeśli głowica radaru, monitorującego przestrzeń przed samochodem zostanie przesunięta, pojawią się problemy. O tym też wspomina nasz ekspert w dalszej części artykułu. Ta przykładowa sytuacja może doprowadzić do wypadku.

Z jakich elementów składa się ADAS we współczesnym samochodzie? W jego skład najczęściej wchodzą:

• Kamera przednia, zamontowana przy lusterku wstecznym – wykorzystywana do wykrywania pieszych, rowerzystów i samochodów, rozpoznawania znaków drogowych, ostrzegania o opuszczeniu pasa ruchu.
• Czujnik deszczu i świateł, zamontowany na przedniej szybie, wykorzystywany do automatycznego dobierania natężenia oświetlenia przedniego, uruchamiania wycieraczek i dostosowywania częstotliwości ich pracy do warunków na drodze.
• Głowice radarowe zamontowane za przednim grillem albo w zderzaku – mierzą odległość, prędkość i położenie obiektów przed autem.
• Radary boczne – za tylnym zderzakiem – do monitorowania martwego pola w lusterkach i do ostrzegania o ruchu poprzecznym przy cofaniu.
• Kamery 360 st. – montowane z przodu, z tyłu, pod lusterkami bocznymi – tworzą obraz otoczenia auta, widoczny na wyświetlaczu kierowcy. Lusterka są często uszkadzane w kolizjach i nie tylko, wystarczy nieostrożny wyjazd z bramy.
• Czujniki ultradźwiękowe parkowania, zamontowane w tylnym zderzaku, przednim zderzaku, a czasami także po bokach auta.
• Lidar – urządzenie działające jak radar, ale wykorzystujące promienie lasera do mierzenia odległości od ludzi, samochodów i otoczenia a także do określenia kształtów, które są potem rozpoznawane. Lidary są najczęściej stosowane w autach elektrycznych, wyposażonych w systemy jazdy autonomicznej i półautonomicznej.
• Systemy ADAS mogą też współpracować z takimi układami jak:
• Adaptacyjny tempomat ACC, pozwalający na automatyczne utrzymywanie określonej prędkości w mieście i na trasie, a także ostrzegający o niebezpieczeństwie kolizji.
• System ostrzegania przed kolizją w mieście (współpracujący z tempomatem ACC).
• System automatycznego hamowania awaryjnego (współpracujący z tempomatem ACC).
• System rozpoznawania znaków drogowych.
• Inne systemy wspomagania jazdy i bezpieczeństwa.

System ADAS korzysta także ze wskazań standardowych czujników, zamontowanych w większości współczesnych samochodów. To między innymi:

• Czujniki prędkości kół ABS, podstawowe źródło informacji dla systemów ABS, ASR i ESP;
• Czujnik kąta skrętu kierownicy;
• Czujnik przyspieszenia ESP;
• Czujnik prędkości kątowej ESP;
• Ewentualnie inne czujniki wchodzące w skład systemu ESP.

ADAS nie działa jako zbiór niezależnych czujników. System łączy dane z kilku źródeł. Uszkodzenie zderzaka albo lusterka w kolizji może być powodem uszkodzenia ADAS.

I teraz przechodzimy do najważniejszego pytania naszego artykułu.

Czy po kolizji trzeba kalibrować systemy ADAS? Ekspert odpowiada.

– Samochody wyposażone w zaawansowane systemy wsparcia kierowcy ADAS wymagają nieco większej uwagi podczas napraw (szczególnie blacharskich) niż samochody starsze. Ze względu na mnogość czujników zainstalowanych wokoło samochodu, które muszą być precyzyjnie osadzone w swoich miejscach trzeba zwrócić na nie szczególną uwagę – wyjaśnia Kamil Broncel, starszy specjalista ds. techniczno-handlowych w firmie TEXA.

Jak to zrobić?

– Na pewno po każdej naprawie warto wykonać skan wszystkich systemów (w tym ADAS) znajdujących się w pojeździe, by zweryfikować ogólny stan samochodu. Następnie w zależności od wykonywanej czynności naprawczej należy zweryfikować, czy w danym obszarze znajdują się jakieś elementy układów bezpieczeństwa – np. przedni radar w dolnej części przedniego zderzaka. Wielu producentów zaleca przeprowadzenie kalibracji przedniego radaru po jakiejkolwiek ingerencji w jego otoczenie, np. mocowanie, co ma realne uzasadnienie – niewidoczna gołym okiem zmiana położenia (czasem o parę milimetrów) może przynieść odczuwalne zmiany w pracy układów wspomagających kierowcę. Między innymi wykrycie pojazdu znajdującego się na sąsiednim pasie ruchu i rozpoczęcie hamowania awaryjnego w nieoczekiwanym przez kierowcę i innych uczestników ruchu momencie – wyjaśnia Kamil Broncel – W nowoczesnych samochodach częścią składową naprawy nawet małej stłuczki powinno być zweryfikowanie, a więc kalibracja asystentów jazdy jako zakończenie procesu przywracania pojazdu do pełnej sprawności. Nowoczesne pojazdy, dosłownie nafaszerowane systemami elektronicznymi, nie sposób sprawdzić bez odpowiednich narzędzi i procedur naprawczych z wykorzystaniem nowoczesnych urządzeń pomocniczych i diagnostycznych.

Jak sprawdza się, czy radar został przesunięty w kolizji?

Aby to sprawdzić, mechanik powinien:

• Sprawdzić mocowanie radaru, a dokładnie jego uchwyt;
• Skontrolować prawidłowe dokręcenie śrub;
• Sprawdzić geometrię kół – mocowanie radaru mogło nie ulec zmianie, ale za to zderzak mógł ulec przesunięciu na skutek zmiany geometrii kół;
• Przeprowadzić diagnostykę sterownika.

Jak kalibruje się czujniki ADAS po kolizji?

Typowe procedura kalibracji polega na:

• Sprawdzeniu geometrii i w razie potrzeby ustawienia odpowiedniej geometrii zawieszenia;
• Ustawienia odpowiedniego panelu/targetu do kalibracji względem samochodu. Najwygodniejszym rozwiązaniem dla niezależnego warsztatu są cyfrowe panele kalibracyjne dla różnych marek samochodów, wyświetlane na dużym ekranie, które zastępują fizyczne tablice.
• Podłączenie komputera diagnostycznego z zaawansowanym oprogramowaniem i uruchomienie procedury kalibracji.
• Zakończenie kalibracji. Czasami niezbędne jest wykonanie jazdy testowej, a niektóre elementy mogą wymagać kalibracji dynamicznej.

W ten sposób kalibruje się kamery, głowice radarowe oraz lidary.