Łańcuchowy napęd rozrządu wielu kierowcom kojarzy się z trwałością i bezobsługowością – szczególnie tym, którzy pamiętają „nieśmiertelne” układy z dawnych Mercedesów czy BMW. Jednak współczesne konstrukcje są znacznie bardziej wrażliwe na warunki pracy i regularność serwisowania. W materiale szkoleniowym, przygotowanym przez firmę HEPU, Witold Rogowski tłumaczy, jak prawidłowo ocenić, czy łańcuch rozrządu wymaga już wymiany i jakie czynniki wpływają na jego trwałość.

Diagnoza łańcucha zaczyna się od… ucha

Pierwszym sygnałem ostrzegawczym mogą być dźwięki pojawiające się tuż po rozruchu silnika.

– Przy odpalaniu silnika słyszymy charakterystyczne grzechotanie. Jeśli ono ucichnie po kilku sekundach – problemu nie ma. Gorzej, jeśli 15–20 sekund silnik pracuje, a łańcuch dalej dzwoni, dalej grzechocze. — wyjaśnia Rogowski.

To najprostszy i najszybszy sposób, by zorientować się, że napęd rozrządu może pracować pod niewłaściwym napięciem i wymaga dalszej diagnostyki.

Wymiana łańcucha to nie koniec diagnostyki

Ekspert podkreśla, że sama wymiana zestawu rozrządu – jeśli wykonywana jest prawidłowo – nie powinna stanowić problemu.

– Można z tego oczywiście zrobić skomplikowaną historię, ale nie oszukujmy się — to jest banalnie proste, jeśli wiemy jak. – mówi.

Jednak w przeciwieństwie do napędów paskowych, w przypadku łańcuchów poprawny montaż nie gwarantuje końcowego sukcesu. Nierzadko zdarza się, że mimo prawidłowej procedury po kilku tysiącach kilometrów na desce rozdzielczej pojawia się błąd, a odczytany kod usterki wskazuje na problem z rozrządem.

– Rozbieramy ponownie układ, okazuje się, że zrobiliśmy wszystko dobrze, a coś jednak jest nie tak. – opisuje Rogowski.

Gdzie zatem leży problem?

Kluczowy winowajca: układ smarowania

Współczesne silniki pracują w warunkach skrajnych, które mają bezpośredni wpływ na trwałość łańcuchowego napędu rozrządu.

– Układ olejowy silnika ma bezpośredni wpływ na to, jak pracuje układ rozrządu –  podkreśla Rogowski.

Ekspert przypomina, że:

• współczesne oleje są ekstremalnie rzadkie (np. 0W20),
• interwały wymiany wydłużono z 10–15 tys. km do nawet 30 tys. km,
• silniki pracują w wysokich temperaturach, pod dużym obciążeniem osprzętu i z bardzo ciasnymi pasowaniami.

Konsekwencje? Zanieczyszczone kanały olejowe i niewłaściwe ciśnienie oleju dostarczane do napinacza.

– Napinacze w układzie rozrządu łańcuchowego są zależne bezpośrednio od ciśnienia oleju. Jeśli pompa poda zbyt małe ciśnienie, łańcuch zacznie pracować skokowo. – wyjaśnia.

To może powodować rozjechanie faz rozrządu, błędy sterownika, a w skrajnych przypadkach – zerwanie łańcucha.

Zanim wymienisz łańcuch, sprawdź olej

HEPU zaleca, aby przed rozpoczęciem prac wykonać obowiązkową diagnostykę układu smarowania.

– Zachęcam mechaników do tego, żeby przed przystąpieniem do samej wymiany rozrządu zrobili dokładny wywiad: na jakim oleju jeździ samochód i jak często jest on wymieniany? – mówi Witold Rogowski.

W przypadku jakichkolwiek wątpliwości konieczny jest pomiar ciśnienia oleju.

– Bywa, że nowy łańcuch zrywa się na skutek fatalnej jakości smarowania. Są silniki bardzo na to wrażliwe – dodaje.

Przykładem są jednostki Nissana 2.5 dCi, znane z problemów po stosunkowo niewielkich przebiegach.

– Mechanicy wiedzą, że tam trzeba olej wymieniać najpóźniej co 10 tys. km. – przypomina ekspert.

Pulsacyjne ciśnienie – cichy zabójca łańcucha

To nie tylko niskie ciśnienie oleju jest problemem. Nawet jego chwilowe wahania mogą wywołać krytyczne naprężenia.

– Ciśnienie pulsacyjne, czyli skoki ciśnienia, będą bezpośrednią przyczyną zerwania napędu rozrządu w tym i nie tylko w tym silniku. – zaznacza Rogowski, pokazując przykład zerwanego łańcucha.

Diagnoza łańcuchowego układu rozrządu musi być kompleksowa

Witold Rogowski kończy jasnym przesłaniem:

• oceniaj dźwięki rozrządu po zimnym starcie,
• sprawdzaj historię serwisową oleju,
• mierz ciśnienie oleju przed wymianą,
• nie zakładaj, że poprawny montaż gwarantuje sukces,
• pamiętaj o wrażliwości współczesnych silników na jakość smarowania.

– Temat układów rozrządu — zarówno łańcuchowych, jak i paskowych — jest szeroki i skomplikowany. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, zapraszam na szkolenia, które organizujemy na terenie całego kraju. – podsumowuje ekspert HEPU.

Więcej informacji w treści filmu szkoleniowego.