Promiennik podczerwieni IR przyspiesza prace warsztatowe i detailingowe, a także poprawia ich jakość. Dlatego przyjrzeliśmy się bliżej tym urządzeniom, a także ich praktycznemu zastosowaniu w warsztatach i salonach detailingu samochodowego.

Z naszego artykułu dowiesz się:

• Czym są promienniki podczerwieni IR/lampy podczerwieni IR (nazwa stosowana zamiennie)?
• Do czego wykorzystuje się promienniki podczerwieni / lampy IR w warsztatach oraz w salonach detailingowych?
• Jakie praktyczne korzyści można odnieść ze stosowania lamp IR / promienników podczerwieni w warsztacie lub salonie detailingowym?
• Na co zwrócić uwagę przy wyborze promiennika podczerwieni IR / lampy IR do warsztatu?

Uwaga: Istnieją dwa rodzaje promienników podczerwieni – do ogrzewania i do prac warsztatowych /detailingowych  Nasz artykuł koncentruje się na promiennikach do prac warsztatowych i detailingowych, a nie do ogrzewania warsztatów.

Czym jest promiennik podczerwieni – warsztatowa lampa IR?

Promiennik podczerwieni IR to lampa albo panel grzewczy, który emituje fale podczerwone. Standardowo urządzenie emituje fale w zakresie krótkim (0,78–1,4 μm) lub średnim (1,4–3 μm). Energia elektryczna dostarczana do lampy jest zamieniana na ciepło radiacyjne. Ciepło to można kierować w określone miejsce o określonej wielkości (tzw. pole robocze lampy), aby uzyskać efekt podgrzewania (suszenia). Fale podczerwone nie ogrzewają powietrza, zatem nie ma tutaj strat.

W trakcie pracy urządzenia promienie podczerwieni przenikają przez poszczególne warstwy lakieru, szpachli czy powłok ochronnych, susząc je od środka. To zdecydowanie przyspiesza prace, a także poprawia ich jakość (przykładowo w lakiernictwie nie występują błędy lakiernicze, spowodowane niewłaściwym wygrzaniem lakieru).

Jak jest zbudowany promiennik podczerwieni?

Promiennik podczerwieni składa się z następujących elementów:

• Lampy podczerwieni. W jednym promienniku montuje się od 1 do 3 lamp podczerwieni, w zależności od jego mocy;
• Odbłyśnika z aluminium lub innego materiału, który kieruje promieniowanie podczerwone w określone miejsce (pole robocze);
• Elementów przyłączeniowych dla prądu i gniazd montażowych dla lamp podczerwieni, zamontowanych na specjalnej podstawie;
• Obudowy ochronnej;
• Sterownika, który umożliwia ustawianie temperatury oraz czasu działania promiennika.

Lampa podczerwieni składa się z następujących elementów:

• Szklanej rurki wypełnionej mieszaniną gazów;
• Elektrycznego żarnika grzewczego, najczęściej z wolframu lub innych stopów. Przepływający przez żarnik prąd sprawia, że żarnik emituje promieniowanie podczerwone;
• Wewnętrzny odbłyśnik, najczęściej aluminiowy;
• Gwinty montażowe do zamontowania lampy w promienniku, z elementami przyłączeniowymi do instalacji elektrycznej;
• Możliwe jest zastosowanie materiałów ceramicznych.

Warsztatowy promiennik podczerwieni montowany jest na statywie, który z kolei jest przyspawany do ruchomej podstawy. Na statywie standardowo montuje się od 1 do 3 promienników. Użytkownik ma możliwość łatwego przetaczania promiennika, a także jego ustawiania pod określonym kątem.

Jak używa się promiennika podczerwieni?

Urządzenie ustawia się w odległości od 30 do 50 cm od lakieru. Następnie ustawia się odpowiednią temperaturę i czas działania sprzętu.

Promiennik może nie mieć możliwości płynnej regulacji temperatury, za to może być dostępna możliwość jej stopniowana (np. 3 stopnie regulacji w promienniku z 3 lampami, 1 stopień – pracuje 1 lampa, 3 stopień – pracują 3 lampy).

Do czego używa się promienników podczerwieni w warsztatach i salonach detailingowych?

Gdzie stosuje się promienniki i jakie korzyści można uzyskać z ich pracy?

• Przy standardowych pracach blacharskich, przygotowujących auto do lakierowania. Promiennik podczerwieni znacząco przyspiesza suszenie poszczególnych warstw szpachli, co z kolei skraca czas pracy. Suszenie jednej warstwy szpachli trwa do 5 minut.
• Przy pracach lakierniczych – składniki lakieru samochodowego absorbują fale podczerwone. Dzięki temu dochodzi do ich suszenia, parowania i utwardzania. W efekcie lakier szybciej schnie, nie występuje wiele błędów, takich jak pękanie, pomarańczowa skórka, czy też matowienie. Jeden duży element karoserii, pomalowany jedną warstwą lakieru, schnie w czasie od 5 do 15 minut. To pozwala bezpiecznie nakładać kolejne warstwy lakieru bez potrzeby wielogodzinnego czekania.
• Przy pracach detailingowych, związanych z nakładaniem powłok ceramicznych. Standardowo powłoki ceramiczne muszą schnąc od 24 do 48 godzin, aby uzyskać właściwe utwardzenie. Promiennik podczerwieni skraca ten czas do kilku godzin.
• Przy pracach detailingowych, związanych z nakładaniem folii termoplastycznych (tzw. lejących).

Czy można uszkodzić lakier, stosując promiennik podczerwieni w niewłaściwy sposób?

Tak, oczywiście. Ustawienie zbyt wysokiej temperatury pracy promiennika (np. powyżej 60 st. C) może doprowadzić do trwałego uszkodzenia powłoki lakierniczej. Tak samo, jak zbyt długie nagrzewanie powłoki.

Dlatego zaleca się stosowanie odpowiednich temperatur, a także pirometru, do sprawdzania bieżącej temperatury lakieru.

Czy promiennik podczerwieni zużywa dużo energii elektrycznej?

W dzisiejszych czasach ceny energii elektrycznej mają bardzo duży wpływ na koszt funkcjonowania warsztatu samochodowego albo studia detailingowego. Dlatego sprawdzimy, ile prądu zużywa typowy promiennik podczerwieni i jaki jest koszt jego użycia do przykładowej czynności warsztatowej albo detailingowej.

• Mały promiennik o mocy od 500 do 1000 W zużywa od 0,5 do 1 kWh na jedną sesję pracy, trwającą od 15 do 20 minut. Pozwala to na wygrzanie określonego miejsca przy naprawie punktowej.
• Duży promiennik o mocy od 1500 do 3000 W zużywa od 0,25 do 0,5 kWh na jedną sesję pracy do 20 minut. Pozwala to na wygrzanie jednego dużego elementu karoserii, np. drzwi lub maski. 

Ile kosztuje promiennik podczerwieni do warsztatu?

Na rynku są promienniki wielu producentów, w tym co warte podkreślenia, także polskich.

• Najtańszy promiennik o mocy do 1000 W można kupić w cenie od 300 do 600 zł.
• Średni promiennik warsztatowy o mocy ok. 2000 W kosztuje od 700 do 1000 zł.
• Profesjonalny promiennik warsztatowy o mocy 3000 W kosztuje od 2000 do 3500 zl.

Na co zwrócić uwagę, gdy kupujesz promiennik?

• Na markę – unikaj kupowania urządzeń bezmarkowych, to sprzęt niskiej jakości i nietrwały.
• Zwróć uwagę na moc.
• Zwróć uwagę na funkcje promiennika, takie jak timer (ustawianie temperatury pracy), automatyczna kontrola temperatury.
• Promienniki krótkofalowe są dobre do suszenia lakieru, z kolei średniofalowe są najlepsze do detailingu.
• Sprawdź pole robocze promiennika (efektywny obszar suszenia).
• Zwróć uwagę na mobilność urządzenia i możliwość jego ustawiania.