Od 1997 roku technologia ASB stworzona przez firmę NTN działa na rynku motoryzacyjnym jako standard w kontekście czujników prędkości koła. Od tamtej pory rozwój motoryzacji i technologii czujników przeszedł transformację, a firma NTN wprowadziła do swojej oferty gamę 7 rodzin tych produktów. Jednym z nich jest czujnik temperatury spalin EGT – Exhaust Gas Temperature – produkowany w Europie.

Nowoczesne silniki spalinowe, często wspomagane turbosprężarką, pracują pod bardzo dużym obciążeniem, także termicznym. Czujnik temperatury spalin jako element zaawansowanych systemów sterowania silnikiem, pozwala na precyzyjny pomiar temperatury gazów wylotowych. Dzięki temu możliwe jest monitorowanie efektywności procesu spalania oraz ochrona komponentów silnika przed przegrzaniem i uszkodzeniami termicznymi.

Czujniki EGT znajdują szerokie zastosowanie zarówno w silnikach diesla, jak i benzynowych, a ich dane wykorzystywane są między innymi do redukcji emisji oraz diagnostyki jednostki napędowej, czyli mówiąc ogólnie kontrolowania procesu spalania i jego wpływu na pracę silnika.

Lokalizacja czujnika EGT w samochodach osobowych i dostawczych

Lokalizacja tego elementu różni się w zależności od typu pojazdu i konstrukcji układu wydechowego, ale zazwyczaj znajduje się w miejscach, które najlepiej oddają rzeczywistą temperaturę gazów spalinowych:

• W kolektorze wydechowym, tuż za komorą spalania — czujnik EGT często montowany jest bezpośrednio w kolektorze wydechowym lub na jego wylocie, gdzie spaliny są jeszcze bardzo gorące.
• Przed turbosprężarką — w autach z turbodoładowaniem czujnik umieszczany jest zazwyczaj przed turbiną, aby monitorować temperaturę spalin wchodzących do turbosprężarki i chronić ją przed przegrzaniem.
• Za turbosprężarką lub przed katalizatorem – czasem spotyka się dodatkowe czujniki montowane dalej w układzie wydechowym, np. za turbiną lub tuż przed katalizatorem, by kontrolować dalsze etapy emisji i temperaturę spalin.
• W samochodach dostawczych czujnik EGT umieszczany jest czasem również przy układzie oczyszczania spalin — w nowoczesnych dostawczych autach wyposażonych w systemy redukcji emisji (np. SCR lub DPF), czujniki EGT mogą być też montowane przed i za tymi elementami, by kontrolować temperaturę procesów oczyszczania.

Potencjalne problemy montażowe czujnika EGT

Pomimo iż czujnik jako element sam w sobie nie jest szczególnie skomplikowany to jednak ze względu na jego umiejscowienie i warunki pracy potrafi przysporzyć problemów.

Zacząć należy od tego, iż czujnik EGT najczęściej działa na zasadzie:

• termopary – dwa różne metale połączone razem generują napięcie proporcjonalne do temperatury,
• lub czujnika rezystancyjnego (RTD) – zmieniającego opór elektryczny w zależności od temperatury.

Sygnał z czujnika trafia do ECU, który na jego podstawie reguluje:

• dawkę paliwa
• kąt wyprzedzenia wtrysku i/lub zapłonu
• ciśnienie doładowania
• regenerację filtra DPF
• tryby awaryjne w razie przegrzewania się układu

Montaż czujnika EGT wymaga więc dokładnego zaplanowania i znajomości specyfiki danego modelu pojazdu. Aby zapewnić prawidłowe działanie układu i uniknąć problemów eksploatacyjnych, należy stosować wysokiej jakości komponenty, przestrzegać zaleceń producenta oraz dbać o właściwe zabezpieczenie instalacji przed wpływem czynników zewnętrznych.

Zacznijmy więc od tego, że prawidłowe umiejscowienie oraz instalacja czujnika mają kluczowe znaczenie dla dokładności pomiarów i niezawodności działania układu. Z jakimi problemami mogą spotkać się mechanicy.

1. Ograniczony dostęp do układu wydechowego

W wielu pojazdach układ wydechowy jest obudowany z innymi elementami, jak osłony termiczne, zawieszenie czy elementy układu napędowego.  Ze względu na warunki pracy jest też podatny na korozję, zwłaszcza połączeń śrubowych, co znacznie utrudnia demontaż czujnika. W niektórych modelach dostęp do czujnika EGT wymaga demontażu elementów osprzętu silnika, a w skrajnych przypadkach nawet demontażu silnika lub zawieszenia z pojazdu. Należy wziąć to pod uwagę przy wycenie wymiany tego elementu.

2. Zbyt wysoka temperatura pracy

Ze względu na ekstremalne temperatury pracy (np. nawet 900˚C w kolektorze wydechowym), konieczne jest stosowanie czujników wysokiej jakości, np. czujnika firmy NTN, który gwarantuje trwałość i niezawodność pracy w takich warunkach. Montaż niewłaściwego typu czujnika w takim miejscu może skutkować jego przegrzaniem, awarią lub zafałszowanymi pomiarami.

3. Problemy z wiązką elektryczną

Czujnik EGT wymaga odpowiedniego połączenia z jednostką sterującą (ECU). Nieprawidłowe podłączenie, brak ekranowania przewodów lub ich poprowadzenie zbyt blisko źródeł zakłóceń elektromagnetycznych (np. cewek zapłonowych, alternatora) może prowadzić do zakłóceń sygnału i błędów diagnostycznych. Umieszczenie przewodu zbyt blisko gorących elementów układu wydechowego może także doprowadzić do stopienia izolacji i zwarcia.

4. Korozja i wpływ warunków atmosferycznych

W samochodach dostawczych, które często eksploatowane są w trudnych warunkach atmosferycznych, czujnik EGT oraz jego złącze elektryczne mogą być narażone na wilgoć, sól drogową i błoto. Brak odpowiedniego zabezpieczenia może prowadzić do korozji, przerwania sygnału lub trwałego uszkodzenia sensora.

5. Właściwa kalibracja z systemem ECU

W niektórych przypadkach, może wystąpić problem z kompatybilnością sygnału czujnika z fabrycznym sterownikiem ECU. Wymaga to wykonania dodatkowej procedury przyuczenia sterownika silnika.

1/5Galeria

Previous Next

Czujnik EGT jest więc jak widać dość prostym urządzeniem. Jednakże jego rola jest kluczowa dla bezpieczeństwa termicznego silnika, turbosprężarki i układów oczyszczania spalin. Wpływa również na emisję spalin i prawidłowe działanie innych układów. Dobranie więc produktu wysokiej jakości, szczególnie przy elementach aftermarketowych, jak i prawidłowy montaż są w przypadku tego produktu niezmiernie ważne. Rynek wypełniony jest czujnikami produkowanymi bez żadnych obostrzeń jakościowych, a co za tym idzie nie dających żadnej gwarancji bezpieczeństwa i niezawodności. Dlatego też warto zawierzyć firmie takiej jak NTN, która działa na rynku od prawie 100 lat a z czujnikami pracuje od 30.