Obowiązek rejestracji w Bazie Danych o Odpadach (BDO) dla warsztatów samochodowych funkcjonuje już od 2020 roku. Mimo to wciąż nie wszystkie punkty napraw w Polsce dopełniły tej formalności, narażając się na poważne konsekwencje. Dlaczego tak się dzieje, jakie błędy warsztaty popełniają najczęściej i jak wygląda praktyczna współpraca z firmami wspierającymi w zakresie BDO? Rozmawiamy z Małgorzatą Rdest, wiceprezes firmy EMKA S.A., specjalizującej się w zarządzaniu odpadami.

Witold Hańczka: Warsztaty samochodowe mają obowiązek rejestracji w BDO. Czy wszystkie punkty napraw dopełniły tej formalności?

Małgorzata Rdest: Nie wszystkie warsztaty samochodowe dopełniły obowiązku rejestracji w systemie BDO, mimo że wymóg ten obowiązuje już od 2020 roku. Nadal zdarzają się przypadki ignorowania przepisów, co naraża właścicieli na poważne konsekwencje – od wysokich kar finansowych po odpowiedzialność prawną. Tymczasem skala problemu rośnie: każdego dnia w polskich warsztatach powstają tony odpadów – od zużytych olejów i filtrów po opakowania po płynach eksploatacyjnych. Jeśli nie są one odpowiednio zagospodarowane, mogą prowadzić do zanieczyszczenia środowiska i stanowić zagrożenie dla zdrowia ludzi.

Jakie odpady wytwarzane przez warsztaty samochodowe wymagają szczególnego traktowania i ewidencji?

Odpady wytwarzane w warsztatach samochodowych, ze względu na swój charakter chemiczny i potencjalne zagrożenie dla środowiska, wymagają szczególnego traktowania na każdym etapie – od ich powstania, przez magazynowanie, aż po transport i unieszkodliwienie. Do najbardziej problematycznych i niebezpiecznych należą m.in.: zużyte oleje silnikowe i przekładniowe, filtry olejowe i powietrzne, akumulatory, opakowania po płynach eksploatacyjnych, środki czyszczące, rozpuszczalniki, farby i inne substancje chemiczne mogące stanowić zagrożenie dla środowiska.

Wszystkie te odpady podlegają obowiązkowej ewidencji w systemie BDO, a ich magazynowanie musi odbywać się zgodnie z przepisami – w szczelnych, oznakowanych pojemnikach, zabezpieczonych przed wyciekiem i oddziaływaniem czynników zewnętrznych. Tylko takie podejście pozwala zapobiec skażeniu gleby, wód gruntowych oraz emisji szkodliwych substancji do atmosfery, a tym samym – ograniczyć ryzyko ekologiczne i prawne dla warsztatu.

Jakie są najczęstsze błędy popełniane przez właścicieli warsztatów w zakresie ewidencji odpadów i raportowania w BDO?

Wielu właścicieli warsztatów samochodowych wciąż nie stosuje właściwych środków zabezpieczających w zakresie gospodarowania odpadami. Niebezpieczne materiały, takie jak rozpuszczalniki, środki czyszczące, farby czy oleje są często przechowywane w otwartych, nieszczelnych lub nieoznakowanych pojemnikach. Tego typu praktyki znacząco zwiększają ryzyko wycieków, które mogą prowadzić do skażenia gleby i wód gruntowych, a także stwarzają poważne zagrożenie dla zdrowia ludzi i środowiska.

Niewłaściwe magazynowanie odpadów oraz brak ich regularnego odbioru mogą dodatkowo skutkować zagrożeniem pożarowym, emisją toksycznych oparów, a także stwarzać ryzyko dla pracowników i klientów warsztatu. Do najczęściej popełnianych błędów w zakresie gospodarowania odpadami należą, poza samym brakiem rejestracji w BDO, nieprowadzenie ewidencji odpadów, magazynowanie odpadów w nieszczelnych lub nieoznakowanych pojemnikach, brak regularnych odbiorów odpadów, niewłaściwe dokumentowanie przekazywania odpadów. Poważnym błędem jest także brak edukacji pracowników w zakresie zasad przechowywania i utylizacji. Eliminacja tych uchybień to nie tylko kwestia przestrzegania prawa, ale również odpowiedzialności za zdrowie, bezpieczeństwo i ochronę środowiska.

Kary za nieprzestrzeganie przepisów BDO mogą być bardzo wysokie. Czy są już znane przypadki ukarania warsztatów samochodowych za brak rejestracji w BDO lub nieprzestrzeganie związanych z nim przepisów?

Tak, zdarzają się przypadki ukarania warsztatów. Przepisy przewidują surowe kary finansowe – od 5 tys. zł do nawet 1 mln zł – a w poważniejszych przypadkach możliwe jest wstrzymanie działalności warsztatu lub odpowiedzialność karna. Najczęstsze naruszenia obejmują brak rejestracji w systemie BDO, nieprowadzenie obowiązkowej ewidencji odpadów oraz ich niewłaściwe magazynowanie. Przypadki te pokazują, jak ważne jest przestrzeganie przepisów oraz współpraca z profesjonalnymi partnerami, którzy pomagają warsztatom działać zgodnie z wymogami prawa.

Czy system BDO będzie się dalej rozwijał? Jakie są jego największe zalety i niedoskonałości z punktu widzenia warsztatów?

System BDO ma duży potencjał dalszego rozwoju i odgrywa kluczową rolę w usystematyzowaniu gospodarki odpadami w Polsce. Ujednolica proces zarządzania odpadami, ułatwia kontrolę legalności działalności oraz wspiera działania na rzecz odpowiedzialności ekologicznej i zrównoważonego rozwoju.

Z perspektywy warsztatów samochodowych wyzwaniem może być jednak złożoność obsługi systemu oraz obowiązek szczegółowego dokumentowania każdego etapu postępowania z odpadami – od ich wytworzenia po przekazanie do unieszkodliwienia.  Może to sprawiać trudności, szczególnie warsztatom, które nie dysponują własnym zapleczem administracyjnym. W takich przypadkach pomocne bywa wsparcie wyspecjalizowanych firm zajmujących się obsługą BDO i gospodarką odpadami, co pozwala odciążyć właścicieli i skupić się na działalności podstawowej.

Na czym w praktyce polega współpraca pomiędzy firmą EMKA i Inter-Team? Jakie kroki musi podjąć warsztat – klient Inter-Team, zainteresowany skorzystaniem ze wsparcia?

Współpraca polega na połączeniu doświadczenia EMKA w zarządzaniu odpadami z siecią Inter-Team, oferującą części i wyposażenie warsztatowe. Klient warsztatu może skorzystać z kompleksowej obsługi w zakresie odbioru i transportu odpadów, zgodnej z przepisami utylizacji, wsparcia przy ewidencji i raportowaniu w BDO, a także szkoleń z zakresu ekologii i przepisów środowiskowych.

Aby skorzystać ze wsparcia, warsztat – klient Inter-Team – powinien skontaktować się z przedstawicielem Inter-Team lub EMKA, który przedstawi ofertę i poprowadzi przez proces wdrożenia usług.

Jak wygląda współpraca warsztatu z EMKA? Czy firma pomaga również w przypadku kontroli WIOŚ lub innych organów?

Współpraca z EMKA oznacza kompleksową obsługę – od odbioru odpadów po dokumentację niezbędną do kontroli. Firma nie tylko dba o bezpieczne i zgodne z przepisami postępowanie z odpadami, ale również wspiera warsztaty w przygotowaniu do ewentualnych kontroli WIOŚ czy innych instytucji nadzorczych. EMKA zapewnia doradztwo, dokumentację i wskazówki, które pomagają uniknąć sankcji.

Małgorzata „Gosia” Rdest to najbardziej rozpoznawalna polska kierowczyni wyścigowa, która zaczynała od kartingu, a następnie ścigała się m.in. w Audi Sport TT Cup, GT4 European Series, Alpine Elf Europa Cup i prestiżowej W Series. Na swoim koncie ma liczne sukcesy na torach w Europie i poza nią, a także starty w 24-godzinnym wyścigu w Dubaju. Równolegle rozwija karierę biznesową – jest wiceprezesem spółki EMKA S.A., specjalizującej się w gospodarce odpadami. Aktywnie działa też społecznie jako ambasadorka projektów promujących kobiety w motorsporcie, bezpieczeństwo na drogach i edukację najmłodszych.